لاماتو

مت اینجاست.

لاماتو

مت اینجاست.

با عرض سلام و خسته نباشید، طبق قولی که داده بودم می‌خوام افعال رو براتون توضیح بدم، برای این‌که فشار زیادی بهتون نیاد و بهتر بتونم براتون مثال بزنم، این درس رو به دو قسمت تقسیم کردم، در قسمت اول که الآن دارین می‌خونین سه فرمِ ماضی، مضارع و آینده‌ی ساده رو می‌گم و بقیه‌ی افعال رو در آینده‌ی نه‌چندان دور :)

یادآوری

1- همون‌طور که در درس قبل اشاره شد، کلمات دو نوع اند: ساده و مرکب؛ افعال، همگی از کلمات مرکب اند
2- قواعد اسپرانتو هیچ استثنایی ندارند، شاید گاهی فرم‌های عجیب غریبی ببینید و احساس کنید اشتباه کردین، مثلا مصدرِ فعلِ «دانستن» در اسپرانتو می‌شه scii؛ اما یادتون باشه قوانین اسپرانتو هیچ استثنایی ندارند.

نکات حاشیه‌ای

ما از افعال برای ساخت جملات استفاده می‌کنیم دیگه! حالا که می‌خواین افعال رو یاد بگیرین، باید جمله بنویسید و برای نوشتن جمله این نکات رو به یاد داشته باشید:
1- در اسپرانتو، بر خلاف بسیاری از زبان‌های دیگه، ترتیب عباراتِ فاعلی/مفعولی/قیدی و فعل اهمیت نداره، من در آموزش‌هام کلا ترتیبِ زبان انگلیسی رو رعایت می‌کنم چون باهاش راحت‌ترم اما شما می‌تونید باب میلتون این ترتیب رو عوض کنید؛ ترتیب عبارات در انگلیسی: فاعل + فعل + مفعول + سایر اجزا
2- چون کلمات ترتیب ندارند، برای این‌که فاعل و مفعول درست تشخیص داده بشن، برای مفعول یک نشانه تعریف شده است (مثل علامتِ را در فارسی برای مفعول)، علامتِ مفعولی n است که در کلماتِ مرکب، بعد از پایانه آورده می‌شود.
mi lernas esperanton rapide = من باد می‌گیرم اسپرانتو را به سرعت
rapide lernas mi esperanton = به سرعت یاد می‌گیرم، من، اسپرانتو را
esperanton rapide lernas mi = اسپرانتو را، به سرعت یاد می‌گیرم، من
جملات بالا، هر سه درست هستند و هر سه یک معنا دارند، اما جمله‌ی اول، که به زبان‌های اروپایی نزدیک‌تر است متداول تر است.
3- افعال، برای اشخاص تغییر نمی‌کنند! یعنی صرفِ فعل در اسپرانتو فقط برای زمان‌های مختلف است نه اشخاص مختلف، مثال:
mi estas feliĉa = من شاد هستم
vi estas feliĉa = تو شاد هستی
mato estas feliĉa = مَـ ــت شاد است
همین‌طور که می‌بینید، فعل، متناسب با فاعل تغییر نمی‌کند.
4- کلمه‌ی ne به معنای «نه» است و اگر پیش از فعل بیاید، آن را منفی می‌کند.
mi estas feliĉa = من شاد هستم
mi ne estas feliĉa = من شاد نیستم

0- شناخت ریشه‌ی افعال

ریشه‌ی افعال رو از طریق مصادر می‌شناسیم، پایانه‌ی مصدرساز i هست؛ ریشه‌ی فعل، همان مصدرِ فعل است بدونِ i (مثلِ فارسی که بُنِ ماضیِ فعل همان مصدرِ فعل است بدون ن!) مثال:
dormi = خوابیدن
dorm: ریشه‌ی فعل

labori = کار کردن
labor: ریشه‌ی فعل

vivi = زندگی کردن
viv: ریشه‌ی فعل

vidi = دیدن
vid:ریشه‌ی فعل

iĝi = شدن
iĝ: ریشه‌ی فعل

lerni = یاد گرفتن
lern: ریشه‌ی فعل

skribi = نوشتن
skrib: ریشه‌ی فعل

ami = دوست داشتن
am: ریشه‌ی فعل
توجه کنید که ریشه‌ی فعل، به تنهایی فاقد معناست و حتما باید پایانه به آن اضافه شود.

1- فعل ماضی

پایانه‌ی فعل ماضی is هست، وقتی به ریشه‌ی فعل، پایانه‌ی is اضافه شود، فعل ماضی ساخته می‌شود.
mi dormis = من خوابیدم
mato dormis = مـ ـت خوابید

mi vidis vin = من تو را دیدم

vi ne amis min = تو مرا دوست نداشتی

la = حرف تعریف، معادلِ فارسی ندارد، معادلِ الـ در عربی، the در انگلیسی یا le در فرانسوی
en = در
ĉambro = اتاق
mi skribis la libron en la ĉambro = من کتاب را در اتاق نوشتم

perŝa = فارسی
angla = انگلیسی
lingvo = زبان
sed = اما
vi ne lernis angla lingvo, sed vi lernis perŝa lingvo = تو زبانِ انگلیسی را یاد نگرفتی، اما زبانِ فارسی را یاد گرفتی

2- فعل مضارع

پایانه‌ی فعل مضارع as است.
oficejo = اداره
mi laboras en la oficejo = من در اداره کار می‌کنم
mi ne dormas en la oficejo = من در اداره نمی‌خوابم


mi vivas en irano = من در ایران زندگی می‌کنم
mi ne vivas en pakistano = من در پاکستان زندگی نمی‌کنم

deziri = خواستن
ke = که
mi deziras vin ke amas min = من از تو می‌خوام که منو دوست بداری

nova = جدید
leciono = درس
ĉiu = هر
nokto = شب
por = برای
mi skribas nova leciono por vi ĉiu nokto ke vi lernas esperanton = من هر شب درسِ جدیدی برای شما می‌نویسم که اسپرانتو را یاد بگیرید

3- فعل آینده

پایانه‌ی فعلِ آینده، os است
از = el
به = al
اسپانیا = hispanio
آمدن = veni
من از ایران به اسپانیا خواهم آمد = mi venos el irano al hispanio

عبدالله = abdulo
کشتن = mortigi
عبدالله مرا خواهد کشت = abdulo mortigos min

4- تمرین

سعی کنید جملات زیر رو خودتون بنویسید:
دیروز، سارا عصبانی بود و وقتی مرا دید، مرا زد
دیروز = hieraŭ
سارا = Sarao
عصبانی = kolera
و = kaj
وقتی = kiam
دیدن = vidi
بودن =esti
زدن = bati

امروز به جعفر می‌گم که تو کیمیا رو دوست داری و به خاطرِ اون به ایران اومدی
امروز = hodiaŭ
جعفر = jafaro
کیمیا = kimijao
و = kaj
به خاطرِ اون = por ŝi
به = al
گفتن = diri
دوست داشتن = ami
آمدن = veni

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">